Bevrijdingsdag

5 mei 1945

De Bevrijdingsdag  van 5 mei 1945 was een horrordag in Leersum.
Onze 5 onderduikers waaronder mijn vader, waren gaan wandelen… eindelijk konden ze weer veilig naar buiten gaan…. 
ik stond buiten op het terras huis Leersum
een mat uit te kloppen,  toen ik plotseling drie mannen  langs zag lopen met een jutezak op hun rug, waaruit even  later bleek dat er in die zak geweren zaten.
Ik herkende de mannen als:
Jonkheer De Beaufort ,  Baron van Lynden en Aubin Nepveu. Van de andere kant kwam er een SSer aanlopen,  toen grepen die mannen naar  hun geweer, en die Duitser begon met zijn handen in de lucht te roepen  nicht schießen  ..nicht schießen, en toen ze aarzelde …………. liep die Duitser hard verder het Galgenbos  in. en loste een alarmschot…. Helaas hun aarzeling werd de drie jongens hun dood….
 De SSers hadden de hele nacht gedronken en waren straal bezopen. Toen ze hoorde schieten kwamen ze van alle kanten aanlopen.  Eén waggelde naar onze voordeur en belde, stak de bajonet door het glasraam  van de deur precies op de borst van mijn moeder, die daar achter stond om de deur te openen. Mijn reactie was vluchten  en  ik schoot weg om naar de schuilplaats  die we via een kast onder de grond hadden gemaakt vlug in weg te kruipen.. Wilde eerst nog de kelder ingaan, fracties van seconde, gelukkig deed ik dat niet… want die SS-man ging op zijn buik liggen vertelde mijn moeder later en stak het geweer de kelder in, dus als hij iets had gehoord…….,,,,,,,,,,,,,,,, was het ratatata  en had ik dit verhaal niet meer kunnen vertellen… Onze onderduikers kwamen gelukkig vrij snel ongedeerd terug en gingen gelijk via het luik in de kast  onder de grond en ik er weer uit. Heel de dag ellende gehad, ook doordat het raam van onze voordeur kapot was, dachten ze dat het bij ons begonnen was. Kwamen ze alsmaar het huis weer doorzoeken. En was het steeds weer waarschuwen, dat die vijf onder de grond niet te hard moppen gingen tappen. Er werden die dag heel wat pispotten door mijn moeder geleegd. 
In Leersum waren ook veel joden onder gedoken, ze werden het huis uit gesleurd, ik zag mijn vrienden er tussen lopen  met hun handen op hun hoofd. Ze sloegen  die arme mensen met hun geweer op hun hoofd en handen, waren hele oude mensen bij. 
Ze moesten op het grasveld van de Mr.Bosweg gaan liggen. Sommige waren ernstig gewond….
Het zijn beelden die ik nooit meer vergeet.
 
Koos van Someren schreef over deze dag een boek.
 EEN BEVRIJDING
Zeven slachtoffers vielen er op zaterdag 5 mei 1945 bij een treffen tussen SSers en. Verzetsmensen .
Een paar fragmenten uit het boek:

Willem Augustinus, oud 31 jaar, arts te Leersum. Op 7 mei 1945 heb ik vijf lijken geschouwd, namelijk die van de gebroeders Van Dijk en van de drie slachtoffers die waren gevallen op de Lomboklaan. ‘Roosmale Nepveu had een schotwond in de buik. De kogeluitgang bevond zich onder in de rug. Dit schot moet direct dodelijk zijn geweest

Jonkheer De Beaufort had vier tot zes schotwonden, de meeste in de buikholte. Ook had hij enkele schotwonden in het hoofd. Hij moet direct dood zijn geweest, en dat geldt gezien zijn verwondingen ook voor Baron van Lynden.

 ‘De gebroeders Van Dijk waren ergerlijk verminkt door vele schotwonden. De onderkaak van C. van Dijk was totaal weggeschoten. Er was een ingang van tenminste twee kogels in de nek. Er zaten meerdere wonden in buik en borst, minstens tien stuks. Eén van zijn vingers was geheel afgeschoten.
 ‘Toen ik de lijken schouwde, zag ik dat de hals van het lijk van C. van Dijk geheel was opgezet door bloedstuwing naar het hoofd, hetwelk zoveel betekent, dat de schoten in de borst het eerst zijn toegebracht en dat hij daarna nog in zijn nek is geschoten. Daar de schoten in de borst absoluut en direct dodelijk zijn geweest, was het dus in het geheel niet nodig geweest om daarna nog nekschoten toe te brengen, zogenaamd om het slachtoffer verder af te maken.
 ‘G.J. van Dijk had verwondingen in de borst en buikholte, die direct dodelijk zijn geweest. Zijn gehele achterhoofd was verbrijzeld. Ik had de indruk dat er twee maal, met een soort interval, op beide broers is geschoten.’

Bij de vele huiszoekingen die dag,  werd in een huis een radio en een 5-meter zender (ultra kortegolf) aangetroffen. De hele familie, met de joodse onderduikers werden gelijk buiten gebracht en de Hollandse SS-man Vrieling zei tegen een Duitse officier. “Laten we ze maar neerschieten, dan zijn wij ervan af”  Doch die officier stemde hierin niet toe. Waarop Vrielink de bril van de oudere man afsloeg en grijnzend zijn tanden uit de mond sloeg Daarna werden ze allemaal met een stuk electriciteits draad op de rug vast gesnoerd. Zo strak dat een andere ss-man er wat van zei. Toen werden zij geschopt en geslagen. In de hele omgeving werden woningen doorzocht en geplunderd. Dertig, veertig burgers werden van straat geplukt en bijeen gedreven. Daaronder bevond zich een joods echtpaar, dat na al die jaren naar buiten was gekomen om getuige te zijn van de geallieerde intocht.

Aan het eind van deze gruwelijke dag ging de groep op transport richting Leusden, waar een zekere dood te wachten stond. Bij Doorn werd de stoet echter ingehaald door een paar luxe Duitse legervoertuigen. Er stapte een generaal uit, die zich liet vertellen wat er gaande was en vervolgens bevel gaf de burgers in vrijheid te stellen.

Dat was Blaskowitz, op terugweg uit Wageningen, waar hem zojuist de capitulatie was gedikteerd..

Categorieën: Bevrijdingsdag | Tags: , , | Een reactie plaatsen

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: